گزارش سوم نشست تخصصی راهکارهای پاسخگویی اثربخش دانشگاه به مسئولیت های نهادی و اجتماعی

سه شنبه 12 دی 1396 ساعت 11:13 ق.ظ

گزارش پایانی سرکار خانم حسینی، از کارشناسان معاونت آموزشی دانشگاه تربیت مدرس، در مورد نشست تخصصی راهکارهای پاسخگویی اثربخش دانشگاه به مسئولیت های نهادی و اجتماعی (3/3) .

در ادامه این نشست، آقای دکتر برزوئیان، استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشگاه علامه، بحث خود را با موضوع مسئولیت‌های اقتصادی و تأمین مالی دانشگاه پیش بردند. ایشان ابتدا به چند نمونه از مهم‌ترین شاخص‌های بین‌المللی وضعیت اقتصادی دانشگاه یا آموزش عالی نظیر سهم آموزش از تولید ناخالص داخلی، سهم مخارج آموزش عالی از کل مخارج عمومی دولت و ترکیب بخش خصوصی و دولتی اشاره نمودند.

سپس ایشان توضیحاتی راجع به نتایج آماری‌ای که مرکز آمار ایران از سال 79 تا سال 93 راجع به تولید آموزش عالی بخش خصوصی و بخش دولتی و سهم آموزش عالی از تولید ناخالص ملی در همه استان‌ها انجام و با یکدیگر مقایسه شده بودند، ارائه نمودند که در کمال ناباوری مشاهده شد استان‌هایی که منابع بیشتری به آنها تخصیص داده شده بود، وضعیت آموزش عالی خوبی ندارند. در نتیجه نمی‌توان به این شاخص اکتفا کرد. ایشان همچنین به ذکر این مسئله پرداختند که چرا در کشور ما، آموزش، افزایش تعداد دانشجو، افزایش تحصیلات و میانگین سطح تحصیلات، منجر به افزایش رشد اقتصادی نشده است. به زعم ایشان از دو رویکرد می‌توان به توسعه اقتصادی رسید: 1-  رویکرد نهادی محور با افزایش اشتغال 2- افزایش بهره‌وری (از طریق آموزش)

pasokhgooyi-asarbakhsh-26.jpg

در ادامه آقای دکتر برزوئیان به پنج عامل مهم که نقش بهره‌وری آموزش در رشد اقتصادی کشورها دارند، به شرح زیر اشاره کردند:

  1. سهم بخش خصوصی و دولتی:  در کشور ما، سهم بخش خصوصی بسیار کم است.
  2. کیفیت آموزش: همراه با نیاز جامعه، آموزش‌های تخصصی داده نشدند.
  3. ساختار آموزش: در کشور ما همسان و یکپارچه نیست. چهار دستگاه و نهاد در کشور ما به اداره امر آموزش می‌پردازند و هیچ کدام انسجام ندارند.
  4. دسترسی به خدمات آموزشی: همگن نیست و دسترسی متعادل به این خدمات وجود ندارد.
  5. توانمندی در بهره گیری از سرمایه‌های انسانی

ایشان در ادامه به مدلهای تأمین منابع مالی دانشگاه (مدل مشارکتی، مدل دیوانسالارانه و مدل بازار)، سهم درآمدهای اختصاصی دانشگاه، تخصیص بودجه دانشگاه بر اساس امور آموزشی، پژوهشی و... براساس گزارش‌های مرکز آمار ایران پرداختند و اشاره داشتند سهم وزارت بهداشت (18%) از درآمد اختصاصی‌اش کمتر از سهم وزارت علوم (25%) می‌باشد. همچنین از دانشگاه تربیت مدرس با این عنوان که تنها دانشگاهی است که بیشترین هزینه را برای دانشجویانش انجام می‌دهد، (به‌طور متوسط 14 میلیون تومان برای هر دانشجو) نام بردند و دلیل آن را نیز تحصیلات تکمیلی بودن آن دانستند.

در پایان ایشان اشاره‌ای به ویژگی‌های دانشگاه‌های نسل سوم داشتند نظیر: انجام تحقیقات کاربردی، بین رشته‌ای عمل کردن، کار با صنعت، کار تیمی، شبکه‌ای بودن، دوگانه عمل کردن (با نخبه‌ها و توده‌ها)، کار با طیف گسترده‌ای از کارکنان و دانشجویان با زمینه‌های مختلف فرهنگی و کاربرد زبان انگلیسی، به عنوان محور اصلی این دانشگاه‌ها.

در ادامه این نشست تخصصی، آقای دکتر حسین عبداللهی، دانشیار گروه آموزشی مذکور، به موضوع مهم مسئولیت‌های دانشگاه در پاسخ به نیازهای بازار کار پرداختند. ایشان صحبت خود را با چند سؤال کلیدی آغاز نمودند:

  1. آیا نظام آموزش عالی، مسئولیت اشتغال دانش آموختگان را به عهده دارد؟
  2. نقش نظام آموزش عالی با اشتغال منابع انسانی به‌طور کلی و اشتغال دانش آموختگان به‌طور اخص چیست؟
  3. برنامه درسی دانشگاه به چه میزان با نیازهای بازار کار مرتبط است؟
  4.  اساساً دانشگاه‌ها به چه میزان در پیدایش معضل بیکاری نقش داشتند؟
  5.  چه راهکارهایی برای حل معضل بیکاری با توجه به کارکرد دانشگاه داریم؟

ضمناً ایشان با رویکرد مبنایی (سیستمی) به تحلیل موضوع پرداختند و بر اساس گزارش‌های آماری جدید و مقایسه آن با سال‌های قبل، از رشد بی رویه بیکاران تحصیل کرده گفتند و اینکه نسبت آن به بیکاران بی سواد، بسیار بیشتر و نگران کننده است و یکی از دلایل این موضوع  را "دانش بر" نبودن بازار کار دانستند و عنوان کردند جهت ندادن تقاضای بازار کار به انتخاب رشته دانشجویان و برونداد دانشگاه، بر این مطلب صحه می‌گذارد که افراد بی سواد یا کم سواد، از نظر اشتغال، وضعیت بهتری دارند. سپس این‌طور ادامه دادند: اگر نگوییم در زمینه اشتغال دانش آموختگان در وضعیت بحران به سر می‌بریم، قطعاً به سمت بحران در حرکت هستیم و برای کاهش آثار مخرب این بحران، نیازمند انجام اقدامات آنی هستیم.

در ادامه دکتر عبدالهی به ذکر دو راهکار اساسی در این خصوص به شرح زیر پرداختند:

1- آموزش های کوتاه مدت مهارت های کسب و کار و کارآفرینی و حتی عدم گسترش دوره های تحصیلات تکمیلی به نفع این قبیل آموزش ها و تربیت تکنسین و کارورزی در صنعت

2- لزوم بازنگری در برنامه های توسعه آموزش عالی و برنامه های درسی آموزش عالی و مهم تر از آن، هماهنگی برنامه های توسعه آموزش عالی با برنامه های کلان اقتصادی- اجتماعی

ایشان ضمن اشاره به این موضوع که الزاماً اشتغال، مسئولیت دانشگاه نیست و آموزش عالی، تداوم دهنده بیکاری نیست، اینطور بیان کردند: افزایش دوره های کارآموزی و کارآفرینی با وجود ضرورتی که دارد، به تنهایی نتوانسته در افزایش نرخ اشتغال دانش آموختگان راهگشا باشد. این مطلب خود پیام دارد .چرا که کوچک سازی در دولت، رخ داده اما به سمت چابک سازی پیش نرفته تا به مسایل مهم حاکمیت نظیر اشتغال پرداخته شود.

سپس ایشان به ذکر چند راهکار فرعی نیز به صورت فهرست‌وار اشاره نمودند. نظیر افزایش کیفیت آموزش و پژوهش در دانشگاه، مسئله محور بودن پژوهش‌های دانشگاهی، مبتنی بر نیاز صنعت و بازار بودن پژوهش‌های دانشگاهی، توسعه آموزش‌های حرفه‌ای و کاربردی به جای آموزش‌های صرفاً نظری و...

در پایان ایشان سخنان خود را این‌طور جمع بندی کردند که دانشگاه باید مغز متفکر جامعه، چشم بینا، گوش شنوا و زبان گویای جامعه باشد که همچنان راه طولانی‌ای برای رسیدن به این حد از هوشیاری در پیش دارد.

آخرین سخنران پنل دوم، آقای دکتر عباس عباس پور، مدیر گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشگاه علامه بودند که با موضوع مسئولیت‌های توسعه پایدار دانشگاه، به سخنرانی پرداختند. ایشان در آغار مقدمه‌ای از مسئولیت‌های سرنوشت ساز دانشگاه امروز بازگو نمودند و چند سؤال را به شرح زیر مطرح کردند:

  1. پاسخگویی دانشگاه، اساساً برای چه کسانی مثمر ثمر است؟
  2. اگر دانشگاه، اصول حرفه‌ای یک تخصص را به کارشناس خود به درستی منتقل نکند، چه صدمات جبران ناپذیری را به وجود خواهد آورد؟
  3. جاگیری دانشگاه نماها در کرسی افتخار علمی دانشگاهیان و صدور مجوزها، چه پیامدهایی را می‌تواند به همراه داشته باشد؟
  4. چرا دانشگاه‌ها بایستی از رویکردهای پایداری استفاده کنند؟ الزامات این پایداری چه چیزهایی هستند؟
  5. آیا مدلی که ما برای تخصیص منابع داریم، در راستای پایداری است؟ و این مدل، چه میزان می‌تواند در مأموریت دانشگاه، راهبرد و چشم انداز آن، تغییر ایجاد کند؟ و...

ایشان، ضعف و عدم مسئولیت پذیری دانشگاه در قبال برونداد خود و پیامدهای طلبیده و ناطلبیده ای که این مسیر می‌تواند با خودش داشته باشد، را  یکی از مهم‌ترین دلایل تراژدی دانشگاه برای پذیرش مسئولیت اجتماعی‌اش دانستند. به زعم ایشان، پاسخگویی، واژه‌ای کاملاً پیچیده است. به طوری که آموزش، پژوهش و تمامی فعالیت‌های تخصصی در دانشگاه می‌تواند به عنوان وجهی از کارکردهای اجتماعی دانشگاه، مورد بررسی قرار بگیرد. همچنین ایشان توضیحاتی از لزوم نقش دانشگاه در توسعه هویت ملی، استقرار نظام مناسب شهروندی، انسجام و عدالت اجتماعی ارائه دادند و با این سؤال که آیا تربیت شدگان دانشگاهی امروز، از پتانسیل و قابلیت لازم برای تقویت این کارکردهای اجتماعی، برخوردار هستند یا نه، بحث خود را ادامه دادند.

دکتر عباس پور سپس ادامه دادند: رمز پایداری دانشگاه، در قدرت آن برای ایجاد پیوند مناسب بین توسعه اقتصادی، کیفیت محیطی و عدالت اجتماعی است و شاید مهم‌ترین چالش راهبردی دانشگاه، بحث مدیریت توسعه پایدار در این ابعاد سه گانه باشد. شواهد نشان می‌دهد اغلب فعالیت‌های توسعه‌ای در کشور ما، با دیدگاه‌های تک بعدی انجام گرفته و بعضاً حتی به برخی از ابعادی که اهمیت استراتژیک داشتند، کمتر توجه شده. البته این موضوع، ناقض تلاش و زحمات مدیران ما نیست بلکه یکپارچگی در توسعه پایدار، مستلزم کنار گذاشتن بخشی نگری ها، سطحی نگری ها و جزئی نگری هاست و نگاه کل نگر و جامعی را در این باره می‌طلبد.

ایشان همچنین ضمن انتقاد از وضع موجود بیان کردند: ما در بحث مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها، نیازمند یک بازاندیشی و تفکر مجدد در مورد فعالیت‌های دانشگاه هستیم و بایستی درک درستی از مفاهیم میان رشته‌ای که امروزه خیلی در موردش بحث می‌شود، ابعاد و زوایای مختلف آن و عدالت محیطی، داشته باشیم. دانشگاه، نقش کلیدی و سرنوشت ساز در توسعه پایدار کشور می‌تواند داشته باشد به شرطی که اقدامات داوطلبانه و خودجوش داشته باشد نه اقدامات دستوری و هنجاری. دانشگاه باید نسبت به عوامل بیرونی، حساسیت لازم را داشته باشد و نباید صرفاً سهامداران اصلی خود را تأیید کند بلکه تمام ذی‌نفعان چندگانه‌ای که می‌توانند در اعتلای جایگاه واقعی دانشگاه، نقش آفرین باشند را دنبال کند. در آخر ایشان سخنان خود را با این جمله که مداخله دانشگاه به سمت پذیرش مسئولیت اجتماعی، می‌تواند منفعت‌های چشمگیری برای دانشگاه داشته باشد و سبب شود دانشگاه از تمام موهبات و ظرفیت‌های بالقوه خود به نحو احسن استفاده نماید، پایان دادند.

این نشست علمی و تخصصی با حضور جمعی از اساتید و دانشجویان و علاقه‌مندان به مباحث آموزش عالی، در ساعت 13، با جمع بندی آقای دکتر نعمتی، دبیر همایش و قرائت بیانیه و اهدای لوح تقدیر به سخنرانان توسط ایشان و ذکر صلوات، پایان یافت.


نظر شما درباره موضوع اثربخشی نتایج تحقیقات چیست؟ آیا با نظرات عنوان شده در گزارش حاضر موافق هستید؟ از نظر شما الزامات دستیابی به اثربخشی توسط محققان چیست؟ برای به اشتراک گذاری نظرات خود از فرم پایین استفاده کنید.


photo_2017-12-25_18-34-12.jpg
طاهره حسینی دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی دانشگاه پیام نور بوده و در حال حاضر کارشناس برنامه ریزی آموزشی حوزه معاونت آموزشی دانشگاه تربیت مدرس می باشد.
 
منبع: researchimpact.ir

پربازدیدترین مطالب

تعریف اثربخشی تحقیقات

دوشنبه 20 آذر 1396 ساعت 07:24 ب.ظ

پروژه های اثربخشی

یکشنبه 10 دی 1396 ساعت 09:19 ب.ظ

ارتباط با ما

یکشنبه 3 دی 1396 ساعت 02:53 ب.ظ

کارگاه های آموزشی اثربخشی

دوشنبه 11 دی 1396 ساعت 10:32 ق.ظ

برای ما بنویسید

سه شنبه 28 آذر 1396 ساعت 09:54 ب.ظ

دریافت جدید ترین مطالب

اثربخشی تحقیقات در شبکه های اجتماعی

ارتباط با ما

تهران، بزرگراه جلال آل احمد، پل نصر (گیشا)، دانشگاه تربيت مدرس، ساختمان مدیریت امور دانشجویی (کتابخانه قدیم)، طبقه سوم، بلوک سمت راست


021-88220295-7
info@researchimpact.ir
ارسال پیام


استفاده از مطالب این وبسایت برای مقاصد غیر تجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کليه حقوق اين سايت متعلق به اثربخشی تحقیقات می‌باشد.

Copyright © researchimpact