معرفی یک پژوهش؛ بررسی مفهوم اثربخشی تحقیقات در حوزه آموزش

یکشنبه 10 دی 1396 ساعت 10:39 ق.ظ

 

تحقیق کیفی کورتنی آموس که در سال 2007 انجام گرفته تلاش دارد تا مفهوم اثربخشی را در حوزه تحقیقات آموزش مورد بررسی قرار دهد. او که در زمان نگارش پژوهش به عنوان کارشناس شورای تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی کانادا (سازمان اصلی حامی مالی تحقیقات در حوزه های انسانی و اجتماعی در کانادا،          (Social Sciences and Humanities Research Council of Canada (SSHRC) فعالیت می نموده است، به پرونده های درخواست حمایت مالی محققان دسترسی داشته و از اطلاعات آنها به عنوان داده در پژوهش خود استفاده نموده است. سازمان های حامی مالی در کانادا ملزم هستند تا اطلاعاتی را از عملکرد و اثرات فعالیت های خود جمع آوری نمایند، که در شرایطی می توانند تصویری از مراحل مختلف دستیابی به اثربخشی ارائه نمایند. به همین صورت نیز، این تحقیق با به تصویر کشیدن الگو های به دست آمده در پژوهش می تواند درک مناسبی را از مسیر لازم برای دستیابی به اثربخشی برای محققان ارائه نماید. با این حال، می توان نکاتی را نیز در مورد مباحث ارائه شده در آن به بحث گذاشت. در این مطلب ما به مدل مفهومی ارائه شده می پردازیم و برای دسترسی کامل به مقاله می توانید به این آدرس رجوع نمایید.

مدل مفهومی

مدل مفهومی بدست آمده در این پژوهش از پنج مرحله متصل به هم تشکیل شده، که هر یک از این مراحل بسته به مرحله تحقیق (زمان تحقیق) یا کنترلی که در اختیار محقق می باشد با یکدیگر متفاوت می باشند.  این پنج مرحله شامل مراحل زیر هستند:

4 CONCEPTUALIZING RESEARCH IMPACT THE CASE OF EDUCATION RESEARCH_Page_13.jpg

انجام پژوهش - مزایای ناشی از انجام پژوهش در درجه اول به افزایش دانش و مهارت های پژوهشی محققان اشاره دارد. مزایایی نیز به شرکت کنندگان در تحقیق مرتبط می گردد مانند افزایش آگاهی از تحقیقات، "افزایش ظرفیت برای برخورداری و پاسخ دهی به نتایج تحقیق و همچنین منافع حاصل از شرکت در آن مداخله یا پژوهش". انجام پژوهش همچنین می تواند ابزار و روش های جدیدی را ایجاد کند که می تواند به پژوهشگران دیگر در انجام تحقیقات خود کمک کند.

به اشتراک گذاری یافته های تحقیق – اشتراک گذاری نتایج علمی در جوامع علمی (مانند کنفرانس ها و کارگاه ها) می تواند اعتبار و درستی نتایج اولیه را تایید کند. همچنین به اشتراک گذاشتن نتایج با جامعه های غیر علمی می تواند "تقاضا یا درخواست را برای نتایج پژوهشی آینده " افزایش دهد.

انتشار دانش – انتشار یا ترویج دادن به معنی انتشار نتایج با استفاده از مسیرهای علمی سنتی مانند چاپ مقالات بررسی شده (peer-review)، نگارش فصل های کتاب و پایان نامه ها و رساله های دانشجویی می باشد، اما همچنین می تواند از مسیر های غیر سنتی مانند انتشار از طریق رسانه ها و اینترنت (شبکه های اجتماعی) را نیز شامل گردد.

اثربخشی کوتاه مدت تحقیقات – زمانی که انجام و نگارش پژوهش پایان می‌یابد و اهدافش را کامل می‌سازد، پژوهش‌ها در کوتاه مدت نیز می‌توانند اثربخش‌هایی ایجاد نمایند. البته به نظر می‌رسد که اثربخشی کوتاه مدت مورد نظر نگارنده عمدتاً فواید انجام تحقیقات هستند که به محققان و موسسه تحقیقاتی خود آنها باز می‌گردد. این موارد شامل کمک به ارتقای کیفیت علمی پژوهش‌های حوزه آموزش، شناخت شدن (مشهور شدن) علمی، دریافت پژوهانه‌ها و حمایت‌های بیشتر و کمک به علوم اجتماعی و علوم انسانی در حالت کلی است.

اثربخشی دراز مدت تحقیقات – این اثربخشی‌ها بر ایجاد تغییرات واقعی در حوزه‌هایی مانند سیاست‌های آموزشی، روش تدریس و توسعه برنامه های درسی اشاره دارد – به عبارت دیگر "اثربخشی‌هایی که در طول زمان به وجود می‌آیند". این اثربخشی‌ها می‌توانند ارتباط مشهود و یا غیر مشهودی با پژوهش مورد نظر داشته باشند. اثربخشی‌های طولانی مدت بر دو دسته اثربخشی بر روش تدریس و همچنین اثربخشی بر سیاست گذاری‌ها تقسیم می‌شوند.

پژوهش حاضر سعی داشت تا با بررسی پرونده‌های درخواست‌های حمایت مالی، فهم بهتری را از مفهوم اثربخشی برای محققان این حوزه فراهم آورد. همان‌طور که در تصویر شماره یک مشخص شده مدل اثربخشی ارائه شده گستره‌ای از "فواید" را از زمان انجام دادن تحقیق در بر گرفته و در انتها به اثربخش‌های درازمدت می‌رسد.

لازم به اشاره هست که تعریفی که محقق از اثربخشی ارائه نموده، گستره‌ای فراتر از دیگر تعاریف مانند آنچه در چارچوب تعالی پژوهش (2014) آمده را شامل می‌گردد. به طور مشخص اثربخشی از نظر نویسنده مقاله نه تنها در مرحله نهایی (اثربخشی) بلکه در مراحل نگارش بروندادها و انتشار نتایج را نیز شامل می‌گردد. به همین دلیل شاید بتوان گفت که فقط تعریف دسته اثربخشی درازمدت تحقیقات که در مقاله بررسی شده با تعاریف دیگر همخوانی داشته و مراحل قبل‌تر فرآیند دستیابی به اثربخشی اشاره دارند. برای نمونه، در تعریف چارچوب تعالی پژوهش مشخصاً تأثیر گذاری بر جوامع علمی جزئی از کیفیت علمی بروندادها محسوب شده و در تمایز با اثربخشی قرار گرفته که به ایجاد تغییرات خارج از محیط‌ها و چرخه‌های علمی دلالت می‌کند. علاوه بر این، بازه زمانی 15 ساله نیز برای دستیابی به اثربخشی از سوی محققان در نظر گرفته است (برای توضیحات بیشتر می‌توانید به این آدرس مراجعه نمایید).

نکته دیگر در مورد پژوهش حاضر عدم مشخص نمودن جایگاه بالقوه و نقش مخاطبان بالقوه تحقیقات در فرآیندهای انجام پژوهش و دستیابی به اثربخشی می‌باشد. این در حالی هست که در دستورالعمل‌های تدوین شده توسط شورای تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی کانادا، دریافت حمایت‌های مالی از سوی این شورا به مشخص کردن مخاطبان نهایی تحقیقات و نقش آنها در پژوهش مذکور و همچنین تدوین نگارش استراتژی اثربخشی و انتقال دانش مشروط گردیده است. به شکل مشخص‌تر، اهمیت نقش مخاطبان تحقیقات را می‌توان در چارچوب حمایت مالی Connection این شورا به وضوح مشاهده نمود (برای توضیحات بیشتر می‌توانید به این آدرس مراجعه نمایید).

اطلاعات مقاله:
Amo, C. (2007). Conceptualizing research impact: the case of education research. The Canadian Journal of Program Evaluation, 22(1), 75.

نظر شما درباره مدل ارائه شده چیست؟ آیا باید مراحل قبل از ایجاد اثربخشی را تیز در مدل مفهومی آن گنجاند؟ نظر خود را با استفاده از فرم پایین با ما به اشتراک بگذارید.


photo_2017-12-11_19-33-24.jpg
حمید گلحسنی دانش آموخته رشته آموزش زبان انگلیسی از دانشگاه تربیت مدرس است و در جهاد دانشگاهی واحد تربیت مدرس مسئولیت انجام تحقیقات مربوط به پروژه اثربخشی تحقیقات را بر عهده دارد. جهاد دانشگاهی واحد تربیت مدرس همچنین در حال برنامه ریزی برای برگزاری اولین سمینار بین المللی اثربخشی تحقیقات علوم انسانی و اجتماعی و تدوین دوره های آموزشی مختص اثربخشی تحقیقات برای محققان و سیاست گذاران می باشد.
 
منبع:

پربازدیدترین مطالب

تعریف اثربخشی تحقیقات

دوشنبه 20 آذر 1396 ساعت 07:24 ب.ظ

پروژه های اثربخشی

یکشنبه 10 دی 1396 ساعت 09:19 ب.ظ

ارتباط با ما

یکشنبه 3 دی 1396 ساعت 02:53 ب.ظ

کارگاه های آموزشی اثربخشی

دوشنبه 11 دی 1396 ساعت 10:32 ق.ظ

برای ما بنویسید

سه شنبه 28 آذر 1396 ساعت 09:54 ب.ظ

دریافت جدید ترین مطالب

اثربخشی تحقیقات در شبکه های اجتماعی

ارتباط با ما

تهران، بزرگراه جلال آل احمد، پل نصر (گیشا)، دانشگاه تربيت مدرس، ساختمان مدیریت امور دانشجویی (کتابخانه قدیم)، طبقه سوم، بلوک سمت راست


021-88220295-7
info@researchimpact.ir
ارسال پیام


استفاده از مطالب این وبسایت برای مقاصد غیر تجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کليه حقوق اين سايت متعلق به اثربخشی تحقیقات می‌باشد.

Copyright © researchimpact